بازار سرمایه پس از جنگ | آیا عرضه اولیه‌ها پس از جنگ به بورس تهران بازمی‌گردند؟

به گزارش نبض بورس، محمدامین قهرمانی، معاون ناشران شرکت بورس، با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای اظهار داشت که بازار سرمایه ایران به‌طور طبیعی پس از جنگ ۱۲ روزه وارد فاز نزولی شد. وی با مقایسه این شرایط با جنگ روسیه و اوکراین تأکید کرد که اگرچه بازار ایران نیز تحت تأثیر قرار گرفت، اما شدت ریزش و رفتار هیجانی سرمایه‌گذاران در بورس تهران به مراتب کمتر از بازارهای مشابه جهانی بوده است.

واکنش بازار سرمایه به جنگ تحمیلی ۱۲ روزه

محمد امین قهرمانی به باشگاه خبرنگاران گفت: پس از وقوع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، طبیعی بود که سرمایه‌گذاران به این شرایط واکنش نشان دهند و روند بازار سرمایه دچار نوسانات و روند نزولی شود. هرچند حمایت‌هایی در بازار انجام شد، اما این رویداد تاثیر قابل توجهی بر بورس تهران داشت. در مقایسه با بازارهای جهانی و به ویژه جنگ روسیه و اوکراین، میزان ریزش بورس ایران کمتر بود و هیجان بازار نیز نسبت به آن وقایع به مراتب پایین‌تر بود.

نقش دامنه نوسان در کنترل نوسانات بازار

یکی از دلایل مهم کنترل شدت واکنش بازار، محدودیت دامنه نوسان سهام بود. در آن زمان، هیئت مدیره سازمان بورس تصمیم گرفت دامنه نوسان را در همان محدوده مثبت و منفی ۳ درصد حفظ کند. این تصمیم باعث شد که نوسانات شدید و هیجانی که می‌توانست در صورت باز شدن دامنه رخ دهد، کنترل شود. از سوی دیگر، محدود کردن دامنه نوسان بیش از حد، ممکن بود موجب کاهش تمایل حمایت‌کنندگان و سرمایه‌گذاران برای خرید سهام شود و روند بازار به حالت فرسایشی و نزولی طولانی تبدیل گردد.

وضعیت بنیادی شرکت‌ها و تأثیر آن بر بازار بورس

تغییرات سودآوری و حاشیه سود شرکت‌ها

اگر به وضعیت بنیادی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱ نگاهی بیندازیم، مشاهده می‌کنیم که علی‌رغم افزایش ریالی سودآوری، حاشیه سود شرکت‌ها کاهش یافته است. این کاهش حاشیه سود یکی از سیگنال‌های منفی بازار محسوب می‌شود. دلیل اصلی این موضوع افزایش سریع هزینه‌ها و بهای تمام شده تولید شرکت‌ها است که نسبت به رشد درآمدها سرعت بیشتری داشته است.

تاثیر تفاوت نرخ ارز بر سودآوری شرکت‌ها

یکی از عوامل مهم این نابرابری، تفاوت نرخ ارز در بازار آزاد و نرخ توافقی یا نیمایی است. بسیاری از هزینه‌های شرکت‌ها بر اساس نرخ ارز آزاد محاسبه می‌شود، در حالی که درآمدها عمدتاً با نرخ ارز توافقی یا نیمایی تعیین می‌گردد که این نرخ پایین‌تر از نرخ آزاد است. بنابراین، این اختلاف نرخ ارز فشار زیادی بر سودآوری شرکت‌ها وارد کرده و بر روند کلی بازار سرمایه تأثیر منفی گذاشته است.

فرآیند عرضه اولیه سهام

در حوزه عرضه اولیه سهام، این فرایند شامل سه مرحله پذیرش، درج و عرضه به بازار است. مرحله پذیرش که شامل انجام تشریفات قانونی و مقدمات لازم است، کماکان فعال و در جریان می‌باشد. اما عرضه‌های اولیه جدید تحت تأثیر شرایط نامناسب بازار و کاهش کشش بازار متوقف شده است.

چشم‌انداز آینده عرضه‌های اولیه

تا زمانی که فضای بازار سرمایه از ثبات و جذابیت کافی برخوردار نباشد، عرضه‌های اولیه در دستور کار بورس تهران قرار نخواهند گرفت. امیدواریم با بهبود وضعیت بازار و ایجاد فضای مثبت، عرضه‌های اولیه مجدداً از سر گرفته شوند و بازار سرمایه به سمت رشد و رونق حرکت کند.